Μαντινάδες XVII - 'π' όπου περάσεις και διαβείς

'π' όπου περάσεις και διαβείς
γλυκολαλούν τ' αηδόνια
και γίνουνται ολάνθιστοι
οι κάμποι και τ' αλώνια

'π' όπου περάσεις και διαβείς
η άνοιξη κλουθά σου
και λουλουδίζουν τα βουνά
στο κάθε πέρασμά σου

'π' όπου περάσεις και διαβείς
ανθίζουν τα λουλούδια
και κελαηδούνε τα πουλιά
σαν να 'ταν αγγελούδια

--

Εν είδει επετειακής ανάρτησης μαντινάδων, μιας και η έμπνευση είναι μια εικόνα που έρχεται από πολύ παλιά. Εκείνη να διαβαίνει και πίσω της η πλάση ολόκληρη ν' ανασταίνεται, όπως ο ερχομός της άνοιξης.

Πρώτη Αγάπη & Σφυροχάμπιολο

Η πρώτη αγάπη στην καρδιά
πολλά σημάδια αφήνει
γιατί είν' αρχή κι ο έρωντας
αμάλαγη τη βρίνει

Πρώτο μου ταίρι άμα σε ιδώ
κάνει η καρδιά μου στάση
και τζοπηδούνε οι θύμησες
στου νου το χοροστάσι



Μια ιδιαίτερη αγάπη τελευταίως στα πνευστά όργανα της κρητικής μουσικής, με τα οποία ομολογώ δεν είχα σχεδόν καμία επαφή μέχρι προσφάτως. Σφυροχάμπιολο, γιατί δεν υπάρχει έγχορδο να βγάζει τόσο γλυκό ήχο, σα χάδι. Ασκομαντούρα, γιατί ο οξύς ήχος της μπορεί να αποδώσει την ένταση, την εσωτερική μάχη, τη δυναμική συμβίωση του συνόλου με το εγώ.

Μανταρίνι

Θυμάσαι μανταρίνι μου
και κόκκινό μου μήλο
που σου 'λεγα το σ' αγαπώ
κι έτρεμα σαν το φύλλο

Θυμάσαι που σου το 'λεγα
δεν είσαι για τιμόνι
και φτάσαμε στον αγκρεμό
και ποιος μας-ε γλιτώνει

Μαντινάδες XVI - Άνοιξη

Εμπήκε πάλι η Ανοίξη
φουριόζα κι ορεξάτη
κι οι κλώνοι τσ' απουσίας σου
ανθίσανε δροσάτοι

Εμπήκε πάλι η Άνοιξη
μα ήντα πως εμπήκε
πάλι στση μαύρης μοναξιάς
την αγκαλιά με βρήκε

Σταυρακάκης Βασίλης

Μαντινάδες XV - Ένα τσυκάλι φαητό

Απ' όταν εχωρίσαμε

ήντα θαρρείς πώς κάνω;

ένα τσυκάλι φαητό

τρώγω να μην ποθάνω!

Αγνώστου πατρός αλλά θα την αποδώσω στο Φιλίππο γιατί αυτόν θυμάμαι να τη λέει!

Μαντινάδες XIV - Του χεριού μου

Ήθελα να 'χα μια καρδιά,

να 'τονε του χεριού μου

όχι να ξεμυαλίζεται

να τυραννά το νου μου

Παπαδάκης Γιώργης

Μαντινάδες ΧΙΙΙ - Διάλογοι

Σιμώνει πάλι η γι' άνοιξη
κι ανθίζουν τα λουλούδια
κι απ' τις πολλές αναδουλειές
πιάσαμε τα τραγούδια

Είπα λοιπόν να σκαρώσω στο πόδι μια μαντινάδα για να κάνω την εισαγωγή...
Είχαμε μια καλή σοδειά την ΚαθαροΔευτέρα... Εντάκαρε η Χριστίνα, είχα κι εγώ όρεξη, και ξεκινώ...

Χριστίνα:
Παρέα με τον έρωτα
και με το μαντολίνο
στο δρόμο σου κάθε βραδιά
το στεναγμό μου 'φήνω!

Εγώ:
Με τσι καημούς μου συντροφιά
πάλι περνώ τη νύχτα

κι αφήνω αναστεναγμούς

αντί για καληνύχτα

Χριστίνα:
Μην το σκοτώσεις τ' όνειρο
ήλιε μου δολοφόνε
σαν δεν την έχω αγκαλιά
και τ' όνειρο καλό 'ναι!

Εγώ:
Αυγή κακούργα τη χαρά

εσκότωσές μου πάλι

μες στ' όνειρο την κράτουνα

στην εδική μου αγκάλη



Χριστίνα:
Είσαι παντού, εκτός εδώ
απουσιάζεις πάλι
κι ας έχεις το κεφάλι σου
στην ε-δική μου αγκάλη!

Εγώ:
Το σ' αγαπώ σου φτήνυσε

δεν έχει μπλιό αξία

είναι δυο λέξεις μονάχα

κενές χωρίς ουσία

Χριστίνα:
Με όλα τα εγκλήματα
σε σύγκρινα μια μέρα
και ένα βραβείο νικητή
σου άφησα στη χέρα!

Εγώ:
Χειρότερη κι από φονιά

που 'χ' άθρωπο σκοτώσει

είσαι εσύ που την καρδιά,
μου έχεις μαχαιρώσει

Χριστίνα:
Θα συνηθίσω δίχως σου
όσο κι αν νιώθω πόνο
κι ας είχα χτίσει όνειρα
στον έρωτά σου μόνο!

Εγώ:
Δε συνηθάται ο χωρισμός

δε σταματούν οι πόνοι

κι ας λεν πως όλες τσι πληγές

τσι γιαίνουνε οι χρόνοι

Χριστίνα:
Σ' έχω, δε σ' έχω μάτια μου
ελπίζω, δεν ελπίζω
τα πιο τρελά μου όνειρα
απάνω σου τα χτίζω!

Χριστίνα:
Κι αν χάνονται τα όνειρα
κάθε πρωί, φαντάσου,
πώς θα 'ταν όλη η ζωή
χωρίς τα όνειρά σου!

Εγώ:
Τα όνειρα μου δίνουνε

αέρα για να ζήσω

απ' τη στιγμή που μίσεψες

και μ' άφηκες οπίσω

Χριστίνα:
Ένα ποτήρι δάκρυα
μιας ώρας κλάμα μόνο
και συ μου λες πως φτιάχνονται
τα πάντα με το χρόνο!

Χριστίνα:
Τα δάκρυα κάνουν αυλακιές
στων αμαθιών τις άκρες
φαντάσου πώς βαροπατείς
της σκέψης μου τις στράτες!

Εγώ:
Ενός Γενάρη τη βροχή

κλάιματα έχω κάμει

για σένα κι ας μην άξιζες

δάκρυα ένα δράμι

Μου 'στειλε σε κάποια φάση η Χριστίνα τη μαντινάδα,

Όπου κι αν πας καλοστραθιά
φως μου στο χωρισμό μας
κι άλλος καημός να μη σε βρει
από τον ε-δικό μας!

και της απάντησα κι εγώ με τη λαχάρικη μαντινάδα

Αν μ' αρνηθείς χάνεις εσύ

εγώ δε χάνω πράμα

τούτα τα μάθια που θωρείς

κι άλλες αγάπες κάμα



Και κλείνω με μερικές ακόμα μαντινάδες που μου 'στειλε αλλά δεν είχα άλλο κουράγιο να απαντήσω... Άτιμη κούραση!

Τα πάθη που 'χει η ζωή
όλα ξελησμονιούνται
την ώρα που οι ελπίδες μου
τσ' αγκάλες σου κοιμούνται!

Ποιες ώρες νιώθεις μοναξά
να 'ρχομαι σα το κλέφτη
να μην αφήνω απάνω σου
σταλιά καημό να πέφτει!

Θέλω το αίμα της καρδιάς
ενέχυρο να βάλω
να πάρω δανεική ζωή
να σ' αγαπήσω κι αλλο!

Και μια μαντινάδα ΚαθαροΔευτεριάτικη από τη Χριστίνα:

Ήθελα να 'μαι το σκοινί
η-στο χαρταετό σου
έστω για λίγο να γενώ
παιχνίδι των χεριών σου!

Καλή Σαρακοστή λοιπόν!

Μαντινάδες XIΙ - Αέρας

Νά 'σουν κερί να σε βαστώ
πάντα στη μια μου χέρα
και με την άλλη να παντώ
το φύσημα τ' αέρα.

Μου την έστειλε η Χριστίνα μια μέρα σαν και τούτη, που ο αέρας φούσκωνε τα πανιά της σκέψης, να ταξιδεύει μακριά.

Μαντινάδες XI - Σκέψη

Δεν είδα σαν τη σκέψη σου
πιο πεισματάρα σκέψη
μαλώνω και ποβγάνω ντη
μ' αυτή πού να μισέψει

Ψαρογιώργης

Μαντινάδες X - Κορφές ή κορφές;

Πράμα δεν ε-κατάλαβα
απ' τ' αοριού τα κάλλη
όμως γυρίζει τσι κορφές
η μαύρη σκέψη πάλι

Βρέντζος Γιώργος (Κάτης)

Μαντινάδες IX - Πρώτη Αγάπη

Λέει ο Βασίλης ο Σταυρακάκης,

Μια αγάπη κάνει κάθα εις
που τον-ε σημαδεύγει
και την πληγή τζη ώστε να ζει
την-έ γιατροπορεύγει

και λέω κι εγώ,

Κείνης τσ' αγάπης την πληγή
έχω στο μπέτι χώσει
αντί καρδιάς αυτή χτυπά
ζωή για να μου δώσει

Επήρές μου τη την καρδιά
και μού 'φηκες τον πόνο
αυτός χτυπά στο στήθος μου
και μου μετρά το χρόνο

και μου φαίνεται ταιριάζει στην περίσταση και μια μαντινάδα που μού 'πανε πριν από χρόνια,

Όπου μ' αγγίξουνε πονώ,
χίλιες πληγές το σώμα,
όμως δικές τση προσευχές,
κάνω να 'ρθει ακόμα

...

Ω την παντέρμη μοναξά,
δε νταγιαντώ τσι πόνους,
εδίκασές με να πονώ
εδά και πέντε χρόνους

Μα δε γρικάς;

Μαντινάδες VIII

Η σημερινή εσοδεία μαντινάδων:

Άνε φοβάσαι θάνατο,
σε πόλεμο μη μπαίνεις
κι όντε σιμώνει έρωντας
αλάργω να πηγαίνεις

(Σταυρακάκης Βασίλης)

Αφού τ' αθρώπου η ζωή
κρέμεται στο μετάξι
μόνο σε γλέντια και χαρές
πρέπει να τηνέ τάξει

(Μαρτσάκης Αντώνης)

Και μια μαντινάδα που επικαλούμαι συχνά όταν τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο και το ρίχνω στην παλαβή:

Μα εγώ 'χω χίλιους-δυο καημούς
κι ένα λεφτό στον ένα
να κάμει η σκέψη, ε-φύγανε
τα χρόνια μαζωμένα

Μόλις πήρε τ' αυτί μου τον Κάτη να λέει:

Άμα ντυθεί και στολιστεί
φτάνει μια μ-περασά τζη
να συζηθιέται ολοχρονίς
του χρόνου τ' όνομά τζη

Επειδή μ' αρέσει πολύ η ασκομαντούρα, εδώ είναι και το σχετικό video από το youtube, προς τέρψη υμών και ημών:

Μαντινάδες VII (Λαχάρικη)

Αν μ' αρνηθείς, χάνεις εσύ
εγώ δε χάνω πράμα
τούτα τα μάθια που θωρείς
κι άλλες αγάπες κάμα

Έλαχε στο δρόμο μου, μου 'ρεξε και είπα να τηνέ γράψω...
Μόνο και μόνο για να τη θωρούνε μια μ-πάρτε!

Μαντινάδες VI - Μοναξά

Έκαμα γω και με πολλούς
έκαμα και με λίγους
μα ξεχωρίζει η μοναξά
απ' όλους μου τσι φίλους

Σιγά-σιγά λιγαίνουνε
οι συναναστροφές μου
και έγινε πάλι η μοναξά
τσιγάρος και καφές μου

Μαντινάδες V - Χειμώνας/Φωθιά

Βαρύς χειμώνας στην καρδιά
απ' ώρα που 'χεις φύγει
κι ούτε λουλούδι δεν ανθεί
μηδέ δεντρό ανοίγει

Σαν το χειμώνα ο χωρισμός
βροχή πέφτουν οι πόνοι
και γύρω μου η αμοναξά
χιόνι και με πλακώνει

Η σκέψη σου είναι φωθιά
στου νου μου το μαγκάλι
ανάθεμά σε έρωντα
και θα με κάψεις πάλι

Ήρπαξε η αγάπη σου
σαν τα ξερά τα χόρτα
κι έφτασε κείνη η πυρκαγιά
ως της καρδιάς την πόρτα

Η τελευταία μαντινάδα ξεκίνησε να βγει πιο παιχνιδιάρικη... Και μιας και το 'φερε η κουβέντα:

Εξέκαμέ με η σκέψη σου
βιολάκι μυρισμένο
γιατί αράσσει σαν τ' αρνί
στου νου μου το σπαρμένο

Μαντινάδες IV - Χελιδόνια

Με αφορμή τη μαντινάδα,

Το τελευταίο μου όνειρο
πάρε το χελιδόνι
εδά που φεύγεις να μη δω
να το πλακώνει χιόνι

γράφω σήμερα,

Μαντάτο απ' την αγάπη μου
φέρτε μου χελιδόνια
από τον κήπο τση καρδιάς
να λιώσουνε τα χιόνια

και λαμβάνω για απάντηση,

Χειμώνας κι η αγάπη σου
παλτό και με ζεσταίνει
κι η σκέψη σου μια αγκαλιά
τις νύχτες και με παίρνει

Με τσ' υγείες μας!

Μαντινάδες ΙΙΙ - Λίχνισμα

Ένα ωραίο ζευγάρι (μια μαντινάδα με την απόκρισή της) από μαντινάδες που θυμήθηκα σήμερα, ένας θεός ξέρει γιατί...

Καιρό σου κάνει και λιχνάς
κι έχεις χαρά μεγάλη
μα θα γυρίσει και βοριάς
και τ' άχερα θα πάρει

Εγώ το σταίνω το λαμί
πάντα με τέθοιο τρόπο
που να λιχνώ με το βορρά
λιχνώ και με το νότο

Μ' αρέσουνε πολύ γιατί η απάντηση δείχνει τη σπιρτάδα των ανθρώπων. Την έμπνευση της στιγμής, την αφτιασίδωτη ποίηση. Δείχνει επίσης ότι οι άνθρωποι ξέρουν (ή μάλλον ήξεραν) να ζουν. Ήξεραν να στήνουν το κόσκινο ώστε να κοσκινίζουν με κάθε αέρα και κάθε καιρό. Τέλος, μ' αρέσει γιατί μου την είπε ο πατέρας μου. Έτσι. Έναν Αύγουστο σ' έναν οψιγιά.

Μαντινάδες ΙΙ - Βέρα

Καλησπέρα, καλησπέρα, που λέει κι ο Σταύρος.

Μου γράφει λοιπόν η Χριστίνα το πρωί:

Τα όνειρά μας τά 'λιωσες
και τά 'καμες μια βέρα
και μια βραδιά την έβαλες
στης αλληνής τη χέρα

Σε όλα τα δαχτύλια σου
να βάλεις και μια βέρα
η σκέψη μου θα σου κρατεί
στην εκκλησά τη χέρα

και της απαντώ κι εγώ μετά από πολλές ώρες:

Βέρα φορείς στη χέρα σου
σημάδι πως μ' αρνήθης
και την αγάπη πέταξες
στον ποταμό της λήθης

και, ω την ευλογημένη, μου απαντά μετά από κάμποση ώρα:

Στο γάμο σου αν αισθανθείς
πράμα ανάμεσά σας
τα όνειρά μας ήρθανε
να κλάψουν στη χαρά σας

Στα σκαλοπάτια τσ' εκκλησιάς
εδά που σε παντρένε
τα όνειρα που κάναμε
σαν τα κοπέλια κλαίνε

Εκεί δεν απάντησα... Μέχρι εκεί φτάνω... Αλλά θα γράψω μια ωραία μαντινάδα που διάβασα στο blog που ανέφερα προηγουμένως:

Το τελευταίο μου όνειρο
πάρε το χελιδόνι
εδά που φεύγεις να μη δω
να το πλακώνει χιόνι

Πολύ όμορφη μαντινάδα. Πολύ δυνατή.

Και κλείνω για σήμερις με μια μαντινάδα που έλεγα, από μέσα μου, συχνά-πυκνά για Εκείνη. Περιγράφει συνοπτικά, σε 30 συλλαβές, την κατάσταση των πραγμάτων.

Είναι δεντρά που όντε φυσά
το 'να τ' αλλού θα 'γγίξει
μα εμάς δεν έκαμε καιρό
ποτέ να μας-ε σμίξει.

Μαντινάδες Ι (Κουνάλης Μιχάλης)

Μετά από μεγάλη απουσία από τα blog-σφαιρικά δρώμενα, είπα σήμερα, βράδυ Πέμπτης, να επανέλθω. Και μιας και δεν υπάρχει δημοσιεύσιμη ύλη, θα γράψω τρεις μαντινάδες που άκουσα σ' ένα γλέντι στην Κρήτη με το Μιχάλη τον Κουνάλη και με πιάσανε...

Ήλλαξα τη συνήθεια
κι αλλιώς αγάπησά σε
θέλω καινούργιος έρωτας
πάντα για μένα να 'σαι

Στη λίμνη την Πιτσιδιανή
να πέσεις να πλαντάξεις
αφού δεν ήσουν ικανή
μι' αγάπη να βαστάξεις

Πού 'ν' ο καιρός που κάναμε
αστεία να γελούμε
κι αυτά τ' αστεία γίνανε
πληγές και με πονούνε

(Γεια σου φίλε Λιόντα!)

Αφορμή γι' αυτό το post (αλλά και για άλλα που θα ακολουθήσουν σε ακανόνιστους πάντα τόπους και χρόνους) στάθηκε η ανακάλυψη αυτού του blog: http://mantinadologos.blogspot.com/ και ιδίως αυτής της μαντινάδας:

Πόσες φορές στσ' αγκάλες σου
δε μ' έχει ο ύπνος πάρει
Κι ας μην εθέσαμε ποτέ
στο ίδιο μαξιλάρι

Ίσως μια μέρα βρω το κουράγιο ν' ανοίξω τα παλιά τεφτέρια και να γράψω τις δικές μου μαντινάδες, της εποχής εκείνης. Μακάρι να της είχες διαβάσει. Όλες για σένα ήτανε.

Προς το παρόν, θα αρχίσω να γράφω όποια μαντινάδα βρίσκεται στο δρόμο μου και με πιάνει. Δική μου ή ξένη. Του έρωτα ή του θανάτου.

Ο έρωτας κι ο θάνατος
ίδια σπαθιά βαστούνε
κι οι δύο με τρόπο ξαφνικό
κι ύπουλο σε χτυπούνε